أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

3

قانون ( فارسى )

كتاب اول فن اول : در توصيف علم طب و موضوعات آن در امور طبيعى . اين بخش مشتمل بر شش تعليم است : تعليم اول [ تعريف و زمينه‌هاى علم طب ] فصل اول - تعريف طب گويم : طب « 1 » دانشى « 2 » است كه بوسيله آن مىتوان بر كيفيات تن آدمى آگاهى يافت . هدف آن حفظ تندرستى در موقع سلامت و اعادهء آن به هنگام بيمارى است . شايد كسانى باشند كه گويند ، طب داراى دو جنبه نظرى و عملى است و من با اطلاق كلمه « دانش » بر آن ، طب را فقط با مفهوم « نظرى » معرفى كرده‌ام . در پاسخ آنان گوئيم : در همه حرفه‌ها هر دو جنبه نظرى و عملى وجود دارد ، در فلسفه نيز جنبه‌هاى نظرى و عملى هست و به همين منوال در طب نيز شقوق نظرى و عملى وجود دارد . ليكن غرض از اصطلاح « نظرى » و « عملى » مفهوم خاصى است و من ملزم نيستم كه در اينجا جز در زمينه طب ، منظور واقعى « نظرى » و « عملى » را بيان كنم . اگر گفته مىشود كه در طب هم « نظرى » و هم « عملى » وجود دارد نبايد مانند بسيارى

--> ( 1 ) - طب : معادل دقيق كلمه « طب » كلمه « فيزيك » است ، ولى براى اينكه در سطح جهانى قابل درك باشد معادل « پزشكى » براى آن به كار رفته است . پزشكى عبارتست از « هنر يا علم شفاى بيماريها به‌ويژه درمان بيماريها بوسيله اجراى درمانهاى داخلى » ( فرهنگ پزشكى دورلند ) . پزشكى با تعريف فوق الذكر با حالات مختلف بدن سروكار دارد و بدين ترتيب - شاخه‌اى از فيزيك ( طبيعيات ) است . ( 2 ) - دانش ( به اعتبار قديم ) اساسا دو وجهى است ، دانش بدنها و دانش راه و رسم زندگى . دانش به معنى اعم ، فلسفه ناميده مىشود و به سه شاخه تقسيم مىشود : فيزيك ، رياضيات و ما بعد الطبيعه . فيزيك درباره نيروها و خواص ماده و پديده‌هاى جسمى بحث مىكند و بدين - ترتيب فلسفه طبيعى نام مىگيرد و شامل شيمى ، زيست‌شناسى و روان‌شناسى است .